به گزارش ثریا آخرین قسمت برنامه «چراغ مطالعه» با حضور مجید ادیب زاده نویسنده کتاب «دموکراسی معرفتی» شنبه ۲۴ اسفندماه از شبکه چهار سیما پخش شد.
مجید ادیب زاده در ابتدا گفت: عنوان فرعی "درباره دموکراتیک شدن دانش" توضیح ساده کتاب من است؛ به این معنی که دانش چگونه در حال دموکراتیک شدن است؟ شاید گفته شود دموکراسی یک تعبیر سیاسی است اما من دموکراسی را به‌عنوان یک شیوه زندگی در تمام عرصه‌ها در نظر گرفته‌ام. به دلایل مختلف معتقدم دانش در حال دموکراتیک شدن است.
این پژوهشگر درباره تقسیم‌بندی ارائه شده از دانش در کتاب خود گفت: دانش جادویی نمونه‌ای از نگاه به زندگی در دوران قدیم بوده است. جادوگران در گذشته خیلی اهمیت داشتند. اما دانش به‌مرور از حالت ماوراء‌الطبیعی خارج شده و انسان در آن مورد توجه قرار می‌گیرد. در دوره‌ای مانند قرون‌وسطی دانش به یک امر مقدس تبدیل می‌شود که قابل انتقاد و خدشه نیست و با انتقاد به‌شدت برخورد می‌شود. اما به سمت رنسانس که می‌آییم دانش انتقادی‌تر می‌شود و دانش مقدس به آن معنا دیگر معنا ندارد و دائم در معرض تغییر است.
وی افزود: درگذشته دانش برای ما به ارث می‌رسید اما امروز با پیچیده‌ترین امکانات و آزمایش‌های متعدد مدام در دانش بازاندیشی می‌شود. ویژگی دیگر دانش در دوران قدیم نگاه مطلق‌نگر بود و به آن‌چه که می‌رسید آن را مطلق تصور می‌کرد. اما نگاه نسبی‌نگر می‌گوید دانش شما در نسبتی است که شما با آن برقرار می‌کنید. مثال آن دانش شرق‌شناسی است که مربوط به نسبت گوینده آن با دنیای شرق است و نه اینکه شرق این‌گونه باشد. درنتیجه دانش پراکنده‌تر شد و مراکزی که قبلاً شاخص دانش محسوب می‌شدند مرکزیت خود را از دست دادند.
مجید ادیب زاده ادامه داد: فضای آنارشیکی به وجود آمده که دیگر رهبری ندارد و قدرت‌های کوچک‌تر شکل گرفته‌اند که هرکدام تعریف خود را ارائه می‌دهند. مثلاً فیزیک نیوتن یک زمانی کاملاً مورد قبول بود و مرکزیت داشت اما انیشتین مقداری از آن را زیر سوال برد و آن مرکزیت از بین رفت. نام دانش در دوران قدیم را پیش‌دموکراتیک گذاشته‌ام و دوران جدید را دانش دموکراتیک نامگذاری کرده‌ام.
در ادامه مجری برنامه گفت: وقتی کتاب شما را می‌خواندم صفحه به صفحه تأثیر اینترنت را احساس می‌کردم.
مجید ادیب زاده پاسخ داد: این به دلیل بحث جامعه اطلاعاتی است که امروز شکل گرفته است. امروز مردم به اطلاعات دسترسی دارند و جامعه امروز دائم در حال بازاندیشی است. من در گذشته نگاه خوشبینانه‌ای داشتم اما امروز که نگاه می‌کنم می‌بینیم دانش خیلی افزایش پیدا کرده و اطلاعات گسترش پیدا کرده و مردمی که درگذشته کتاب نمی‌خواندند امروز دائم در حال خواندن هستندو اما هنوز هم دانشگاه نماد جنبه معتبر و رسمی دانش است که برخی از ویژگی‌های پیش‌دموکراتیک را دارد. با این حال معتقدم دانش امروز دموکراتیک شده است و با گذشته خیلی فرق کرده است.
وی اضافه کرد: کتاب متن است اما چیزی که امروز در زندگی دیجیتال با آن سروکار داریم ابرمتن است. به این معنا که می‌تواند دائم در حال ویرایش باشد و صوت و تصویر هم داشته باشد. به عبارت دیگر دائماً فرو می‌ریزد و دوباره شکل می‌گیرد. این یعنی از متن به سمت ابرمتن حرکت کرده‌ایم.
مجید ادیب زاده سپس در پاسخ به این سوال که کتاب خود را آینده‌پژوهی می‌داند یا پیش‌گویی گفت: پیش‌گویی نمی‌دانم اما تعبیر آینده‌نگری نزدیک‌تر است. از افقی که ترسیم می‌کنیم چشم‌اندازی را به آینده مشاهده می‌کنیم. اعتقاد ندارم که دارم پیش‌گویی انجام می‌دهم و خواستم بگویم به چنین شکلی حرکت کرده‌ایم و داریم در این مسیر جلو می‌رویم. دنبال آینده‌نگری و ترسیم یک افق دید بوده‌ام. در ادامه این کتاب چند کتاب درباره ایران نوشته‌ام که هر دو به علم و دانش و تجربه ما در ایران نسبت به دانش می‌پردازد. در مسیر نوشتن این کتاب‌ها درس آموختن و بازاندیشی و استفاده از بازخوردها برای پوشش نقص‌های قبلی را تجربه کردم.
وی سپس عنوان کرد: هر چه می‌گذرد اینترنت دارد قوانین سخت‌گیرانه‌ای پیدا می‌کند. قدرت‌ها به سمت کنترل بیشتر اینترنت پیش می‌روند. قوانینی که امروز می‌گذارند آن را محدودتر می‌کند و موجب می‌شود برخی بتوانند بیشتر از این فضا استفاده کنند.
مجید ادیب زاده در پایان گفت: کتاب را رسانه بیان نکاتی که در این کتاب گفته‌ام نمی‌دانم. شما امروز می‌توانید با یک وسیله کوچک خودتان یک رسانه و شبکه گسترده تشکیل بدهید و فضا برای تولید و انتشار محتوا خیلی باز شده و دیگر نیاز به ناشر سنتی نیست که محتاج باشید همه تولید خود را دست او بدهید تا انتشار پیدا کند. هر محتوایی چه در گذشته و چه امروز مخاطب خاص خود را دارد و کسی که محتوا تولید می‌کند به‌تدریج مخاطب خود را پیدا می‌کند. اما با اینکه انتشار محتوا راحت شده می‌بینیم که همچنان هم کسانی حرف‌شان مخاطب پیدا نمی‌کند و شنیده نمی‌شود.
«چراغ مطالعه» برنامه‌ای تخصصی در حوزه کتاب است که با نویسندگان ایرانی در مورد آثارشان به گفتگو می‌نشیند.
این برنامه شنبه‌ها ساعت ۲۱ روی آنتن شبکه ۴ می‌رود. تکرار این برنامه نیز یکشنبه‌ها ساعت ۱۰ و دوشنبه‌ها ساعت ۱۳ پخش می‌شود.
منبع: خبرگزاری مهر
حمایت ۱۲۰میلیون تومانی دانشگاه امام صادق (ع) از رتبه‌های زیر ۵۰۰ کنکور
بررسی راهکارهای پذیرش دانشجویان بین‌الملل در دانشگاه الزهرا(س)
جذب رتبه‌های برتر در رشته های اولویت دار کشور در کنکور ۱۴۰۵
مهلت انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ تمدید نمی‌شود
اصلاحات شرایط استخدام اعضای هیئت علمی؛ تغییر محاسبه فوق‌العاده حقوق
نتایج نهایی پذیرش در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی اعلام شد
صدور حکم بدوی برای ۳۰ پرونده انضباطی دانشجویان؛ حکم اخراجی نداشتیم
وام دستیاری برای متاهلین و مجردین ۴۰ و ۳۰ میلیون تعیین شد
جدیدترین آمار انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵؛ فردا آخرین فرصت انتخاب رشته
افزایش چشمگیر کاربران وفادار به سکوهای ایرانی؛ خدمات سکوها پایدار شد
ترکیه دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد
آغاز آنلاین مشاوره و آموزش سلامت روان؛ خدمات سلامت روان با زبان نسل زد
شیوه جدید پذیرش دانشجو در دوره های «هم‌آموز» کلید خورد
تأکید بر توسعه بازرسی‌های پیشگیرانه و داده‌محور در وزارت ارتباطات
مجلات نمایه‌شده SCIE و ESCI در ارزشیابی مقالات دارای اعتبار ISI هستند
اختصاص بورس نخبگان دانشگاه تهران به رتبه های زیر ۱۰۰ در کنکور
تعلیق برنامه گرین‌کارت مایکروسافت
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در کنکور سراسری سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
تمدید مهلت انتخاب رشته آزمون های سراسری و پذیرش دانشجو معلم تا ۱۹ مهر
مخاطرات ورود هوش مصنوعی به کلاس‌های درس
اوپن ای آی میزان استفاده روزانه نوجوانان از چت بات را اعلام کرد
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
شرایط خوابگاهی دانشگاه‌های کشور برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
تحلیل وزیر آموزش و پرورش از نقش فراجا در تأمین امنیت کشور
مجتبی جباری به «هم‌کلام» می‌آید
اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» برگزار شد
«پپا»، همراه کوچک کودکان در یک روز پرماجرا
روایت ۸۰ روز زندگی یک خبرنگار در دل جنگ غزه، منتشر شد
وقتی صدای جمع، صدای عقل را خاموش می‌کند
برگزاری نشست تخصصی «مبانی الهیاتی و اجتماعی جان‌فدا» در تهران
کاظمی:تعطیلی احتمالی مدارس بر اساس شرایط هر منطقه تعیین می‌شود
مشاوران مبعوث؛ پیشگامان هدایت آگاهانه و انتخاب رشته کنکور
آرشیو الکترونیکی ۲۱ هزار عنوان کتاب درسی از سال ۱۳۳۰
آموزش قرآن در برنامه‌درسی ملی باید مورد توجه قرار گیرد
چهار فضانورد اسپیس ایکس به زمین باز می‌گردند
برندگان نوبل شیمی معرفی شدند
آیا الگوریتمها شخصیت مارا می‌سازند؟
تحلیلی بر مناسبات فقه و تاریخ دوره نبوی
گفتن حقیقت درباره صاحبان قدرت، چه از سوی حوزه و چه قضا، هزینه دارد
بخل از کجا می‌آید؟؛ گنجی که صاحبش را نگهبان ترس می‌کند
«حیوانات» بن افلک بدترین نقدها را گرفت؛ فاجعه بود!
چین و عربستان هم آمدند؛ ۹۸ کشور در رقابت بهترین فیلم بین‌المللی اسکار
غزل شاکری و سیامک صفری به تالار وحدت می‌آیند؛ اجرای اقتباسی از «ویتسک»
داریوش عیاری فیلمبردار سینما درگذشت
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
رشته‌محل‌های جدید و اصلاحات دفترچه انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
مهلت ثبت‌نام آزمون وکالت مرکز وکلای قوه قضائیه مجدد تمدید شد
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
بخشنامه و ضوابط جامع فعالیت مؤسسات جذب دانشجویان بین‌الملل ابلاغ شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.